Avrupa Birliği (AB) ülkeleri, Macaristan’la yaşanan veto ve hukuk devleti krizlerinin tekrarlanmasını önlemek amacıyla yeni üyelere uygulanacak deneme süresini düzenleme önerisinde ilk adımı attı.
AB Konseyi dönem başkanı İrlanda’nın girişimiyle hazırlanan öneri, daha önce 15 yıl olarak düşünülen deneme süresini 10 yıla indiriyor. Sürenin gerektiğinde beş yıl uzatılması da öngörülüyor.
Öneriye göre hukukun üstünlüğünü ciddi biçimde ihlal eden veya AB kararlarını engelleyen yeni üyelerin oy hakları askıya alınabilecek. Güvence mekanizmasının nitelikli çoğunlukla devreye sokulması planlanıyor; AB büyükelçileri öneriye geniş destek verdi.
Mekanizmanın ilk olarak, birliğe katılmaya en yakın aday konumundaki Karadağ için uygulanması gündemde. Karadağ’ın katılım anlaşmasının Haziran 2027’ye kadar imzalanması hedefleniyor.
Bazı üye devletler ile Podgoritsa yönetimi, yaptırımların nesnel kriterlere dayanmasını istiyor. Oy haklarının tamamen askıya alınmasının birlik içinde “ikinci sınıf üyeler” yaratabileceği endişesi de dile getiriliyor.
Düzenlemenin yalnızca Karadağ’a mı uygulanacağı yoksa gelecekteki tüm yeni üyeler için emsal mi olacağı, gelecek hafta başlayacak teknik görüşmelerin ardından netleşecek.


