İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, ABD’nin İran’ın nükleer programı hakkında bilgi sağlayanlara 20 milyon dolara kadar ödül vereceğini duyurmasının ardından BM ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansına (UAEA) başvurdu. Erakçi, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Güvenlik Konseyi Başkanı Sanita Pavluta-Deslandes ve UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi’ye mektup göndererek açıklamanın kınanmasını istedi.
İran Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre Erakçi, mektubunda ABD’nin duyurusunu “nefret verici ve üzücü” diye nitelendirdi ve uluslararası kuruluşlardan açık tepki göstermelerini talep etti.
ABD Dışişleri Bakanlığının “Adalet İçin Ödül” programı kapsamında yaptığı açıklama, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından da yeniden paylaşıldı. Erakçi, girişimin İran’ın barışçıl nükleer programının güvenliği açısından ciddi endişelere yol açtığını belirtti.
Erakçi, ödül duyurusunun İran’ın nükleer tesisleri, ekipmanları, bilim insanları ve uzmanları hakkında gizli bilgi toplanmasını ve casusluk faaliyetlerini teşvik ettiğini savundu. Bu durumun nükleer bilim insanları ile teknik personelin hedef alınması, tesislerin güvenliğinin tehlikeye girmesi ve sabotaj riskinin artması sonucunu doğurabileceğini ifade etti.
İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nın (NPT) 4. maddesi kapsamında barışçıl amaçlarla nükleer araştırma yapma, enerji üretme ve kullanma hakkı bulunduğunu vurgulayan Erakçi, ABD’nin girişiminin bu hakkı zayıflatmaya yönelik olduğunu söyledi.
UAEA denetimindeki tesislere ilişkin gizli bilgilerin istenmesinin, ajansın denetim sisteminin güvenilirliği ve bağımsızlığı konusunda soru işaretleri oluşturduğunu kaydeden Erakçi, denetimlerde edinilen bilgilerin istihbarat ve casusluk faaliyetlerinde kullanılmaması gerektiğini belirtti.
Erakçi, BM Genel Sekreteri ve Güvenlik Konseyinden açıklamanın uluslararası barış ve güvenliğe olası etkilerine dikkat çekmelerini, nükleer tesislerin ve çalışanların güvenliğine yönelik tehditleri ele almalarını ve Washington yönetimini sorumlu tutmalarını istedi. Grossi’ye ise denetimlerde gizlilik, tarafsızlık ve kurumsal bağımsızlığın korunması, bilgilerin başka amaçlarla kullanılmasının önlenmesi ve konunun UAEA Yönetim Kuruluna taşınması çağrısında bulundu.
